Jerzy Kalina *
Akcjoner, performer, twórca
scenografii, filmów animowanych, witraży. Urodzony 15
kwietnia 1944 w Garwolinie, mieszka w Komorowie pod
Warszawą.
Studiował w latach 1965-1971 na Wydziale Malarstwa
Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, gdzie uzyskał dyplom pod
kierunkiem Stefana Gierowskiego. W 1989 został zaproszony przez
Wydział Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych do prowadzenia „pracowni
gościnnej”, w której wykładał przez 3 semestry w
latach 1990-1991.
Twórczość Kaliny obejmuje wiele
indywidualnych odmian, nazywanych przez artystę jego własnymi
terminami: "akcja rytualna", "determinarz",
"piktogramy żyjące". Artysta wcześnie wykształcił
indywidualny język form, wybrał i wypróbował
charakterystyczne dla siebie materiały i rekwizyty oraz zakreślił
krąg swych zainteresowań. Zajmują go problemy zniewolenia i
ograniczeń egzystencjalnych, które próbuje przełamać
środkami sztuki, postawionej w bezpośredniej konfrontacji z
codziennymi realiami (SKRĘPOWANIE, Plac Zwycięstwa, Warszawa 1971;
PRZYSTANEK TAXI, Plac Solny, Wrocław 1972; WYKOP, WIGILIA, akcje w
Galerii Pawła Freislera, Warszawa 1972; BIAŁY MOST, Wrocław 1974;
OBCHÓD, Galeria Repassage, Warszawa 1975; PRZEJŚCIE, róg
Mazowieckiej i Świętokrzyskiej, Warszawa 1977). W okresie stanu
wojennego Kalina przyjął jednoznacznie opozycyjną postawę, co
przy jego rozmachu i ekspansywności, a także związaniu się
artysty z Kościołem, musiało zaowocować - i tak się stało -
niespotykanym w tej dziedzinie sztuki rezonansem społecznym.
Realizował "oficjalne" zamówienia czynników
kościelnych, np. na oprawy plastyczne uroczystości (ołtarze polowe
podczas wizyt Jana Pawła II w 1987 i 1991; oprawa plastyczna
pogrzebu ks. Jerzego Popiełuszki, 1984, projekt jego grobowca przy
kościele św. Stanisława Kostki w Warszawie, 1986, pomnik-krzyż na
tamie wiślanej we Włocławku, 1991). Wykonywał zamówienia
państwowe, jak projekt kaplicy w Pałacu Belwederskim (1992). W
ostatnich latach tworzy obiekty z blachy, projektuje też
witraże.
Równolegle od 1973 tworzy eksperymentalne
filmy animowane. Jest autorem kilkunastu filmów, wielokrotnie
nagradzanych na polskich i międzynarodowych przeglądach. Projektuje
też i reżyseruje autorskie spektakle teatralne, prezentowane na
profesjonalnych scenach (PIELGRZYMI I TUŁACZE, premiera w Teatrze
Studio w 1989, spektakl prezentowany wielokrotnie w kraju i za
granicą; KATAPULTA, Teatr Mały 1993).